Śri Śaṅkarācārya Dakṣiṇāmūrti stotram दक्षिणामूर्ति स्तोत्र

Inno di lode a Śiva 

Dakṣiṇāmūrti o semplicemente dakṣiṇā (lett. ‘rivolto a sud’) si riferisce ad una delle forme o aspetti (mūrti) di Śiva.
Forma per il culto e la meditazione, della Divinità rivolta a sud che insegna la Sapienza (Vidyā) del Brahman nirguṇa (l’Assoluto Uno privo di attributi).

dhyānam
ōṃ maunavyākhyā prakaṭita parabrahmatattvaṃ yuvānaṃ
varṣiṣṭhāntē vasadṛṣigaṇairāvṛtaṃ brahmaniṣṭhaiḥ ।
āchāryēndraṃ karakalita chinmudramānandamūrtiṃ
svātmārāmaṃ muditavadanaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍē ॥ 1 ॥

Saluto Śrī Dakṣiṇāmūrti, il Giovane Guru, che insegna la conoscenza del Brahman attraverso il silenzio, che è circondato da discepoli, che sono essi stessi ṛṣi e studiosi dei Veda. [Adoro Śrī Dakṣiṇāmūrti], che è il Maestro dei Maestri, la cui mano è tenuta nel segno della conoscenza (cin-mudrā), la cui natura è pienezza, che si rivela in se stesso e che è sempre in silenzio. (1)

वटविटपिसमीपेभूमिभागे निषण्णं
सकलमुनिजनानां ज्ञानदातारमारात् ।
त्रिभुवनगुरुमीशं दक्षिणामूर्तिदेवं
जननमरणदुःखच्छेददक्षं नमामि ॥ 2 ॥
vaṭaviṭapisamīpēbhūmibhāgē niṣaṇṇaṃ
sakalamunijanānāṃ jñānadātāramārāt ।
tribhuvanagurumīśaṃ dakṣiṇāmūrtidēvaṃ
jananamaraṇaduḥkhachChēdadakṣaṃ namāmi ॥ 2 ॥

Mi inchino a Śrī Dakṣiṇāmūrti, il Maestro dei tre mondi, il Signore, il distruttore delle miserie di nascita e morte, che seduto a terra sotto l’albero banyan, concede la conoscenza a tutti i ṛṣi, che si sono riuniti attorno a Lui. (2)

चित्रं वटतरोर्मूले वृद्धाः शिष्या गुरुर्युवा ।
गुरोस्तु मौनं व्याख्यानं शिष्यास्तुच्छिन्नसंशयाः ॥ 3 ॥
chitraṃ vaṭatarōrmūlē vṛddhāḥ śiṣyā gururyuvā ।
gurōstu maunaṃ vyākhyānaṃ śiṣyāstuchChinnasaṃśayāḥ ॥ 3 ॥

Davvero meraviglioso! Sotto l’albero ci sono i discepoli anziani attorno al giovane Guru. Insegnava loro nel silenzio, ma i dubbi dei discepoli erano tutti fugati. (3)

निधये सर्वविद्यानां भिषजे भवरोगिणाम् ।
गुरवे सर्वलोकानां दक्षिणामूर्तये नमः ॥ 4 ॥
nidhayē sarvavidyānāṃ bhiṣajē bhavarōgiṇām ।
guravē sarvalōkānāṃ dakṣiṇāmūrtayē namaḥ ॥ 4 ॥

Saluti a Śrī Dakṣiṇāmūrti, la dimora di tutta la Sapienza, il guaritore di tutti coloro che soffrono della malattia del saṃsāra e l’insegnante del mondo intero.

ॐ नमः प्रणवार्थाय शुद्धज्ञानैकमूर्तये ।
निर्मलाय प्रशान्ताय दक्षिणामूर्तये नमः ॥ 5 ॥
ōṃ namaḥ praṇavārthāya śuddhajñānaikamūrtayē ।
nirmalāya praśāntāya dakṣiṇāmūrtayē namaḥ ॥ 5 ॥

Saluti a Śrī Dakṣiṇāmūrti, che è sempre puro e sempre calmo, l’incarnazione della pura conoscenza e che non è altro che il Significato indicativo di Praṇava (Om) il Supremo. (5)

चिद्घनाय महेशाय वटमूलनिवासिने ।
सच्चिदानन्दरूपाय दक्षिणामूर्तये नमः ॥ 6 ॥
chidghanāya mahēśāya vaṭamūlanivāsinē ।
sachchidānandarūpāya dakṣiṇāmūrtayē namaḥ ॥ 6 ॥

Saluti a Śrī Dakṣiṇāmūrti che è (come) la Coscienza Solidificata, Saluti al Maheśa  (il Grande Signore Śiva), Saluti a Colui che dimora alla radice (cioè alla base) dell’Albero banyan (Vāta). Saluti all’incarnazione di SatCitAnanda (Esistenza, Coscienza, Beatitudine) (6)

ईश्वरो गुरुरात्मेति मूर्तिभेदविभागिने ।
व्योमवद्व्याप्तदेहाय दक्षिणामूर्तये नमः ॥ 7 ॥
īśvarō gururātmēti mūrtibhēdavibhāginē ।
vyōmavadvyāptadēhāya dakṣiṇāmūrtayē namaḥ ॥ 7 ॥

Non c’è differenza tra il Guru, il Sé e Dio. Mi inchino al Signore Dakṣiṇāmūrti, che è la personificazione del Sé Supremo che permea lo Spazio.

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
ōṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ॥
स्तोत्रम्
stōtram
विश्वं दर्पण-दृश्यमान-नगरी तुल्यं निजान्तर्गतं
पश्यन्नात्मनि मायया बहिरिवोद्भूतं यथा निद्रया ।
यस्साक्षात्कुरुते प्रभोधसमये स्वात्मानमे वाद्वयं
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 1 ॥
viśvaṃ darpaṇa-dṛśyamāna-nagarī tulyaṃ nijāntargataṃ
paśyannātmani māyayā bahirivōdbhūtaṃ yathā nidrayā ।
yassākṣātkurutē prabhōdhasamayē svātmānamē vādvayaṃ
tasmai śrīgurumūrtayē nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtayē ॥ 1 ॥

Colui che sperimenta al momento della realizzazione il proprio Sé immutabile, in cui solo il Sé gioca come universo di nomi e forme, come una città vista in uno specchio, a causa del potere māyā, come se fosse prodotto all’esterno, come in un sogno, per lui, il divino insegnante, Śrī Dakṣiṇāmūrti, è questa prostrazione.

बीजस्यान्तरि-वाङ्कुरो जगदितं प्राङ्निर्विकल्पं पुनः
मायाकल्पित देशकालकलना वैचित्र्यचित्रीकृतम् ।
मायावीव विजृम्भयत्यपि महायोगीव यः स्वेच्छया
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 2 ॥
bījasyāntari-vāṅkurō jagaditaṃ prāṅnirvikalpaṃ punaḥ
māyākalpita dēśakālakalanā vaichitryachitrīkṛtam ।
māyāvīva vijṛmbhayatyapi mahāyōgīva yaḥ svēchChayā
tasmai śrīgurumūrtayē nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtayē ॥ 2 ॥

Colui che, come un giocoliere o un grande yogi, srotola questo universo solo per Sua libera volontà – l’universo, che prima della creazione rimaneva immanifesto come il futuro albero in un seme e che più tardi si è proiettato fuori come il mondo dell’infinito. varietà, dovuta al gioco illusorio del tempo e dello spazio, entrambi prodotti di māyā. Per Lui, il Divino insegnante, Śrī Dakṣiṇāmūrti, è questa prostrazione.

यस्यैव स्फुरणं सदात्मकमसत्कल्पार्थकं भासते
साक्षात्तत्वमसीति वेदवचसा यो बोधयत्याश्रितान् ।
यस्साक्षात्करणाद्भवेन्न पुरनावृत्तिर्भवाम्भोनिधौ
तस्मै श्रीगुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 3 ॥
yasyaiva sphuraṇaṃ sadātmakamasatkalpārthakaṃ bhāsatē
sākṣāttatvamasīti vēdavachasā yō bōdhayatyāśritān ।
yassākṣātkaraṇādbhavēnna puranāvṛttirbhavāmbhōnidhau
tasmai śrīgurumūrtayē nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtayē ॥ 3 ॥

Colui le cui manifestazioni – che di per sé non sono altro che la Realtà – appaiono come gli oggetti del mondo; Lui, che impartisce a coloro che si gli si sono abbandonati, l’Illuminazione diretta, attraverso il comandamento vedico “Tu sei quello“, e dopo l’esperienza diretta del quale non c’è più alcun ritorno all’oceano dell’esistenza mondana…. per Lui, il divino insegnante, Śrī Dakṣiṇāmūrti, è questa prostrazione.

नानाच्छिद्र घटोदर स्थित महादीप प्रभाभास्वरं
ज्ञानं यस्य तु चक्षुरादिकरण द्वारा बहिः स्पन्दते ।
जानामीति तमेव भान्तमनुभात्येतत्समस्तं जगत्
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 4 ॥
nānāchChidra ghaṭōdara sthita mahādīpa prabhābhāsvaraṃ
jñānaṃ yasya tu chakṣurādikaraṇa dvārā bahiḥ spandatē ।
jānāmīti tamēva bhāntamanubhātyētatsamastaṃ jagat
tasmai śrī gurumūrtayē nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtayē ॥ 4 ॥

Colui, la cui intelligenza “lampeggia” all’esterno attraverso gli occhi e gli altri organi di senso, proprio come la luce brillante di una grande lampada posta in un vaso provvisto di molti fori, e al cui splendore risplende tutto questo universo di oggetti, per Lui, il divino insegnante, Śrī Dakṣiṇāmūrti, è questa prostrazione.

नानाच्छिद्र घटोदर स्थित महादीप प्रभाभास्वरं
ज्ञानं यस्य तु चक्षुरादिकरण द्वारा बहिः स्पन्दते ।
जानामीति तमेव भान्तमनुभात्येतत्समस्तं जगत्
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 4 ॥
nānāchChidra ghaṭōdara sthita mahādīpa prabhābhāsvaraṃ
jñānaṃ yasya tu chakṣurādikaraṇa dvārā bahiḥ spandatē ।
jānāmīti tamēva bhāntamanubhātyētatsamastaṃ jagat
tasmai śrī gurumūrtayē nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtayē ॥ 4 ॥

Colui, la cui intelligenza “lampeggia” all’esterno attraverso gli occhi e gli altri organi di senso, proprio come la luce brillante di una grande lampada posta in un vaso provvisto di molti fori, e al cui splendore risplende tutto questo universo di oggetti, per Lui, il divino insegnante, Śrī Dakṣiṇāmūrti, è questa prostrazione.

देहं प्राणमपीन्द्रियाण्यपि चलां बुद्धिं च शून्यं विदुः
स्त्री बालान्ध जडोपमास्त्वहमिति भ्रान्ताभृशं वादिनः ।
मायाशक्ति विलासकल्पित महाव्यामोह संहारिणे
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 5 ॥
dēhaṃ prāṇamapīndriyāṇyapi chalāṃ buddhiṃ cha śūnyaṃ viduḥstrī bālāndha jaḍōpamāstvahamiti bhrāntābhṛśaṃ vādinaḥ
māyāśakti vilāsakalpita mahāvyāmōha saṃhāriṇē
tasmai śrī gurumūrtayē nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtayē ॥ 5 ॥

Colui che rimuove tutte le terribili idee sbagliate, create dal gioco illusorio di māyā, in coloro che, – intellettualmente innocenti come una donna, bambino, cieco, idiota  – considerano la realtà come il loro corpo o il loro prāṇa o i loro sensi o i loro continui cambiamenti dell’intelletto o come mero vuoto e per errore (errata conoscenza) – dichiara che sono l’unica realtà… per Lui, il divino insegnante, Śrī Dakṣiṇāmūrti, è questa prostrazione.

राहुग्रस्त दिवाकरेन्दु सदृशो माया समाच्छादनात्
सन्मात्रः करणोप संहरणतो योऽभूत्सुषुप्तः पुमान् ।
प्रागस्वाप्समिति प्रभोदसमये यः प्रत्यभिज्ञायते
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 6 ॥
rāhugrasta divākarēndu sadṛśō māyā samāchChādanāt
sanmātraḥ karaṇōpa saṃharaṇatō yō’bhūtsuṣuptaḥ pumān ।
prāgasvāpsamiti prabhōdasamayē yaḥ pratyabhijñāyatē
tasmai śrī gurumūrtayē nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtayē ॥ 6 ॥

Ripiegando tutte le funzioni dei sensi, Colui che entra in uno stato di sonno profondo e lì diviene un’esistenza velata da māyā, come il sole o la luna durante l’eclissi, e che, al risveglio, ricorda di aver dormito… per Lui, il divino insegnante, Śrī Dakṣiṇāmūrti, è questa prostrazione.

बाल्यादिष्वपि जाग्रदादिषु तथा सर्वास्ववस्थास्वपि
व्यावृत्ता स्वनु वर्तमान महमित्यन्तः स्फुरन्तं सदा ।
स्वात्मानं प्रकटीकरोति भजतां यो मुद्रया भद्रया
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 7 ॥
bālyādiṣvapi jāgradādiṣu tathā sarvāsvavasthāsvapi
vyāvṛttā svanu vartamāna mahamityantaḥ sphurantaṃ sadā ।
svātmānaṃ prakaṭīkarōti bhajatāṃ yō mudrayā bhadrayā
tasmai śrī gurumūrtayē nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtayē ॥ 7 ॥

Colui che, attraverso il segno propizio della conoscenza (jñāna-mudra), rivela ai suoi devoti il proprio Sé, che persiste in tutte le fasi dell’età (infanzia, fanciullezza, giovinezza e vecchiaia), in tutti gli stati (veglia, sogno e sonno profondo) e in tutte le altre condizioni – e che si manifesta costantemente interiormente come “io”… per Lui, il Maestro divino, Śrī Dakṣiṇāmūrti, è la prostrazione.

विश्वं पश्यति कार्यकारणतया स्वस्वामिसम्बन्धतः
शिष्यचार्यतया तथैव पितृ पुत्राद्यात्मना भेदतः ।
स्वप्ने जाग्रति वा य एष पुरुषो माया परिभ्रामितः
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 8 ॥
viśvaṃ paśyati kāryakāraṇatayā svasvāmisambandhataḥ
śiṣyachāryatayā tathaiva pitṛ putrādyātmanā bhēdataḥ ।
svapnē jāgrati vā ya ēṣa puruṣō māyā paribhrāmitaḥ
tasmai śrī gurumūrtayē nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtayē ॥ 8 ॥

Lui – che è il Puruṣa, vorticoso in māyā – vede, in Se stesso, il mondo di causa-effetto variamente correlato: come possessore e possesso, padre e figlio, insegnante e discepolo, sia nello stato di veglia che di sogno;. per Lui, il divino insegnante, Śrī Dakṣiṇāmūrti, è questa prostrazione.

भूरम्भांस्यनलोऽनिलोम्बर महर्नाथो हिमांशुः पुमान्
इत्याभाति चराचरात्मकमिदं यस्यैव मूर्त्यष्टकम् ।
नान्यत्किञ्चन विद्यते विमृशतां यस्मात्परस्माद्विभो
तस्मै श्री गुरुमूर्तये नम इदं श्री दक्षिणामूर्तये ॥ 9 ॥
bhūrambhāṃsyanalō’nilōmbara maharnāthō himāṃśuḥ pumān
ityābhāti charācharātmakamidaṃ yasyaiva mūrtyaṣṭakam ।
nānyatkiñchana vidyatē vimṛśatāṃ yasmātparasmādvibhō
tasmai śrī gurumūrtayē nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtayē ॥ 9 ॥

Colui, le cui otto forme sono “Terra, Acqua, Fuoco, Aria, Etere, Sole, Luna e Jiva”, e che si manifesta come questo universo di oggetti mobili e immobili – e oltre al quale – il Supremo onnipervadente Signore – per coloro che riflettono bene, non esiste nulla… per Lui, il divino insegnante, Śrī Dakṣiṇāmūrti, è questa prostrazione.

सर्वात्मत्वमिति स्फुटीकृतमिदं यस्मादमुष्मिन् स्तवे
तेनास्व श्रवणात्तदर्थ मननाद्ध्यानाच्च सङ्कीर्तनात् ।
सर्वात्मत्व महाविभूतिसहितं स्यादीश्वरत्वं स्वतः
सिद्ध्येत्तत्पुनरष्टधा परिणतं चैश्वर्य-मव्याहतम् ॥ 10 ॥
sarvātmatvamiti sphuṭīkṛtamidaṃ yasmādamuṣmin stavē
tēnāsva śravaṇāttadartha mananāddhyānāchcha saṅkīrtanāt ।
sarvātmatva mahāvibhūtisahitaṃ syādīśvaratvaṃ svataḥ
siddhyēttatpunaraṣṭadhā pariṇataṃ chaiśvarya-mavyāhatam ॥ 10 ॥

La Conoscenza che tutto questo è ātman (sarva-ātmatvam) è stata spiegata in questo inno e così, ascoltandolo, riflettendo e meditando sul suo significato e recitandolo, si raggiungerà quello stato divino, dotato della gloria della totalità del Sé, insieme agli ottupli poteri, santi e permanenti, della Divinità.

error: Content is protected !!